Szczawnica Historia
Nazwa Szczawnica związana jest z występującymi na tym terenie kwaśnymi wodami, zwanymi „szczawami”. Początki Szczawnicy nie są do końca zbadane. Prawdopodobnie już w XIII wieku stanowiły własność klasztorną, związaną z starosądeckimi klaryskami. Wiek później była już jednak własnością królewską. Pierwsze potwierdzone dokumentami wzmianki o Szczawnicy pochodzą z 1413 roku. Jest to dokument wydany przez króla Władysława Jagiełłę dla Abrahama z Goszyc, któremu zapisał 400 florenów. Występował wówczas podział na Szczawnicę Wyżnią i Niżnią. Od II połowy XV wieku wzmiankowana była szczawnicka parafia. Jako królewszczyzna Szczawnica należała do I rozbioru Polski do starostwa czorsztyńskiego.
Od końca XVIII wieku zaczęto interesować się Szczawnicą jako miejscowością uzdrowiskową. Od 1790 roku używano szczaw do kąpieli leczniczych. W 1810 roku po raz pierwszy zbadano skład chemiczny tutejszych wód mineralnych. Zaczęli przybywać pierwsi kuracjusze, dla których należało stworzyć infrastrukturę. Dobra szczawnickie należały wówczas do skarbu austriackiego, który pewne części dzierżawił okolicznym właścicielom. W 1810 roku pole ze źródłami wody mineralnej należało do Józefa Zachwiei, a od 1820 do Jana Kutchsery pochodzącego ze Spisza.
Prawdziwy rozkwit Szczawnicy nastąpił jednak dopiero po roku 1828, kiedy nabyli ją Józefina i Stefan Szalayowie pochodzący z Węgier. To właśnie od ich imion pochodzą nazwy głównych źródeł uzdrowiska. Przez 10 lat Szalayowie wzorowo zarządzali swoimi dobrami, konsekwentnie rozbudowując Szczawnicę jako nowoczesne uzdrowisko. Ich dzieło kontynuował od roku 1839 syn – Józef Szalay. To właśnie jemu Szczawnica zawdzięcza swój dzisiejszy wizerunek i wspaniałą zabytkową zabudowę. Józef Szalay był właściwie twórcą kurortu. Całe swoje życie poświęcił rozbudowie Szczawnicy. Zbudował pierwsze łazienki zdrojowe, pensjonaty i wille, przenosząc do Szczawnicy modny wówczas styl szwajcarski. To również on urządził podziwiany do dziś Górny Park Zdrojowy, sprowadzając do niego rzadkie gatunki roślin. Ambicją Józefa było uczynienie ze Szczawnicy uzdrowiska podobnego do słynnych kurortów Szwajcarii. Ciekawe jest również to, że sam projektował budynki zdrojowe. Oglądając je dziś musimy przyznać, że był niewątpliwie obdarzony dużym smakiem. Szalay dał między innymi oprawę architektoniczną nowo odkrytym źródłom: Magdaleny, Walerii, Jana, Szymona, Heleny i Anieli, wybudował też kaplicę zdrojową.